• leqephe_hlooho_Bg

Sistimi ea temoso ea pele ho nako ea sebele e ka sireletsa sechaba se kotsing ea likhohola

litaba-4

Mokhoa oa lipatlisiso oa SMART convergence ho netefatsa ho kenyeletsoa ha ho raloa tsamaiso ea tlhokomelo le temoso ho fana ka tlhahisoleseling ea temoso ea pele ho fokotsa likotsi tsa likoluoa. Mokitlane: Likotsi tsa Tlhaho le Saense ea Tsamaiso ea Lefatše (2023). DOI: 10.5194/nhess-23-667-2023

Ho kenya letsoho ha metse ho theheng sistimi ea temoso ea pele ea nako ea sebele ho ka thusa ho fokotsa tšusumetso e atisang ho senya ea likhohola ho batho le thepa—haholo-holo libakeng tse lithaba moo liketsahalo tse feteletseng tsa metsi e leng bothata bo "bobe", ho senola phuputso e ncha.

Meroallo e matla e ntse e eketseha mme e senya maphelo le thepa ea batho ba kotsing, empa bafuputsi ba lumela hore ho sebelisa mokhoa oa SMART (sheba setšoantšo se kaholimo) ho sebelisana le ba lulang libakeng tse joalo ho tla thusa ho supa hamolemo kotsi e tlang ho hlaha ka lebaka la likhohola.

Bo-rasaense ba lumela hore ho kopanya lintlha tsa boemo ba leholimo le tlhahisoleseling mabapi le hore na batho ba phela le ho sebetsa joang libakeng tse joalo, ho tla thusa batsamaisi ba likotsi tsa likoluoa, litsebi tsa metsi le baenjiniere ho rala litsela tse betere tsa ho phahamisa alamo pele ho likhohola tse kholo.

Ha ba phatlalatsa liphuputso tsa bona ho Likotsi tsa Tlhaho le Saense ea Tsamaiso ea Lefatše, sehlopha sa lipatlisiso sa machaba se etelletsoeng pele ke Univesithi ea Birmingham se lumela hore ho kopanya saense, leano le mekhoa e etelletsoeng pele ke sechaba sa lehae ho tla thusa ho theha liqeto tsa tikoloho tse lumellanang hantle le maemo a lehae.

Mongoli-'moho Tahmina Yasmin, Moithuti-'moho oa Lipatlisiso tsa Postdoctoral Univesithing ea Birmingham, o itse, "Bothata bo 'khopo' ke phephetso ea sechaba kapa ea setso e thata kapa e ke keng ea rarolloa ka lebaka la tlhaho ea eona e rarahaneng, e hokahaneng. Re lumela hore ho kopanya saense ea sechaba le lintlha tsa boemo ba leholimo ho tla thusa ho khetholla likarolo tse sa tsejoeng tsa papali ha ho qaptjoa sistimi ea temoso ea pele.

"Ho sebelisana hamolemo le metse le ho sekaseka mabaka a sechaba a khetholloang ke sechaba se kotsing - mohlala, bolulo bo seng molaong haufi le mabopo a linoka kapa matlo a manyenyane - ho tla thusa maano a susumetsang ho utloisisa hamolemo likotsi tse hlahisoang ke maemo ana a feteletseng a leholimo le ho rera karabelo le ho fokotsa likhohola tse fang metse tšireletso e ntlafetseng."

Bafuputsi ba re ho sebelisa mokhoa oa SMART ho thusa baetsi ba melao ho pepesa bofokoli le kotsi ea sechaba, ka ho sebelisa melao-motheo ea motheo:

● S= Kutloisiso e kopanetsoeng ea likotsi tse netefatsang hore sehlopha se seng le se seng sa batho sechabeng sea emeloa le hore mekhoa e mengata ea pokello ea lintlha ea sebelisoa.

● M= Ho beha leihlo likotsi le ho theha litsamaiso tsa temoso tse hahang ts'epo le ho fapanyetsana tlhahisoleseling ea bohlokoa ea likotsi—ho thusa ho boloka tsamaiso ea ho bolela esale pele.

● A= MoahoAho ba hlokolosi ka koetliso le mesebetsi ea nts'etsopele ea bokhoni e kenyang kutloisiso ea boemo ba leholimo ba nako ea sebele le tlhaiso-leseling ea temoso ea likhohola.

● RT= Ho bontša moralo esale peleRliketso tsa karabo hoTNako e nang le merero e felletseng ea taolo ea likoluoa ​​le ho falla ho latela temoso e hlahisitsoeng ke EWS.

Mongoli-'moho David Hannah, Moprofesa oa Hydrology le Modulasetulo oa UNESCO Saenseng ea Metsi Univesithing ea Birmingham, o itse, "Ho nts'etsapele tšepo ea sechaba ho mekhatlo ea mmuso le ho bolela esale pele ho shebaneng le theknoloji, ha ka nako e ts'oanang ho sebelisoa mekhoa e etelletsoeng pele ke sechaba ea ho bokella tlhahisoleseling libakeng tse lithaba tse haellang data ho bohlokoa ho sireletseng batho ba kotsing."

"Ho sebedisa mokgwa ona wa SMART ho kenyeletsa setjhaba ho ntshetsapele ditsamaiso tsa temoso ya pele tse kenyeletsang bohle le tse nang le morero ntle ho pelaelo ho tla thusa ho ntshetsa pele bokgoni, ho ikamahanya le maemo le ho mamella maemo a feteletseng a metsi, jwalo ka dikgohola le komello, le ho se tsitse ho eketsehileng tlasa phetoho ya lefatshe."

Tlhahisoleseling e batsi:Tahmina Yasmin le ba bang, Puisano e kgutshwane: Ho kenyeletsa bohle ho raleng sistimi ya temoso ya pele bakeng sa ho mamella dikgohola, Dikotsi tsa Tlhaho le Saense ya Tsamaiso ya Lefatshe (2023).DOI: 10.5194/nhess-23-667-2023


Nako ea poso: Mmesa-10-2023